Woski w kosmetologii

Z chemicznego punktu widzenia woski należą do grupy lipidów. Są to estry wyższych monokarboksylowych kwasów tłuszczowych i wyższych monohydroksylowych alkoholi. Składnikami wosków są również węglowodory, wolne kwasy tłuszczowe oraz wolne alkohole. Woski odznaczają się wyższą niż tłuszcze temperaturą topnienia, trudniej ulegają jełczeniu i są od nich trwalsze. Biologiczna rola wosków w przyrodzie polega na ochronie roślin i zwierząt przed działaniem szkodliwych czynników zewnętrznych. U człowieka woski znajdują się w płaszczu tłuszczowym warstwy rogowej naskórka. Ich rola polega na regulowaniu procesów wchłaniania oraz przenikania do skóry składników rozpuszczalnych w wodzie i w tłuszczach. Pomagają tym samym w utrzymaniu optymalnego nawilżenia skóry.

W kosmetologii znalazły zastosowanie przede wszystkim woski zwierzęce, roślinne oraz mineralne, choć coraz częściej mówi się również o woskach syntetycznych.

Najpopularniejszy w kosmetykach jest wosk pszczeli, wytwarzany z miodu lub cukru przez kilkudniowe pszczoły robotnice. Wosk służy pszczołom do budowy plastrów, w których przechowywane są ich młode oraz magazynowany jest miód. Skład wosku pszczelego jest zmienny i uzależniony od źródła pochodzenia. Wosk pszczeli wykazuje właściwości lecznicze dzięki karetonoidom i nienasyconym kwasom tłuszczowym, dlatego dobrze działa na schorzenia skóry, stany zapalne dróg oddechowych oraz zakażone rany. W kosmetyce jest stosowany jako emulgator w kremach i maściach. Ponadto używany jest w celu utrzymania lepkości i elastyczności pomadek do ust, a także jako wosk do depilacji. Świece, które powstają na bazie wosku pszczelego mają właściwości jonizujące powietrze, eliminujące promieniowanie elektromagnetyczne oraz neutralizujące dym papierosowy.

W przemyśle kosmetycznym używa się również wosku wielorybiego, tzw. olbrotu. Jest to półpłynna substancja, gromadząca się nad prawym przewodem nosowym kaszalota, która po zetknięciu się z powietrzem zastyga, tworząc białą, łamliwą, twardą masę o perłowym połysku. Olbrot jest doskonałym emulgatorem w kremach i maściach, ponieważ wchłania dużo wody. Do wosków pochodzenia zwierzęcego zalicza się także lanolinę, którą otrzymuje się podczas oczyszczania wełny owczej. Jest to żółta, miękka i pozbawiona zapachu wydzielina gruczołów łojowych owiec, która nie rozpuszcza się w wodzie, ale ją chłonie. Skład lanoliny może się zmieniać w zależności od pochodzenia oraz sposobu otrzymywania. Pod względem chemicznym lanolina przypomina naturalną wydzielinę gruczołów łojowych człowieka. Stosowana jest do produkcji kremów dla sportowców, zawierających w postaci emulsji około 75% wody. Lanolina ułatwia również rozprowadzanie pomadek do ust.

Z kolei do wosków pochodzenia roślinnego zalicza się wosk palmowy (tzw. wosk karnauba), pozyskiwany z liści palmy brazylijskiej. Surowy wosk karnauba jest żółtobrunatną albo szarozieloną masą o zapachu kumaryny. Oczyszczony i wybielony nie pachnie. Wosk karnauba tworzy twarde niejełczejące podłoże w temperaturze topnienia 78-85oC. Ponieważ łatwo się rozsmarowuje, stosowany jest w kremach. Inny wosk pochodzenia roślinnego to wosk kandelila, pozyskiwany z liści i łodyg kaktusów, występujących w północnym Meksyku. Jest to krucha szarobrązowa substancja rozpuszczalna w gorącej terpentynie. Jego zastosowanie jest takie samo jak wosku karnauba.

Woski pochodzenia organicznego to między innymi cerezyna i wosk montanowy. Cerezyna to rafinowany wosk ziemny tworzący mieszaninę węglowodorów międzycząsteczkowych. Substancja ta jest biała lub bezbarwna, bezwonna. Nie rozpuszcza się w wodzie, ale rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych. Cerezyna jest stosowana w produkcji pomadek do ust, masek parafinowych oraz wosków do depilacji. Natomiast inny wosk organiczny, wosk montanowy, powstaje po ekstrakcji bogatych w woski gatunków węgla brunatnego. Jest to mieszanina wolnych kwasów i alkoholi woskowych oraz estrów, węglowodorów i substancji żywicznych. Wosk ten ma barwę białożółtą. Stosowany jest do produkcji kredek i ołówków do ust oraz dezodorantów w sztyfcie.

Żródło: Majcher-Kozieł M., Woski – naturalne składniki kosmetyków. „Chemia w Szkole” 2007 nr 3, s. 16-18.

Prawa autorskie

Wszelkie materiały (w szczególności: artykuły, opowiadania, eseje, wywiady, zdjęcia) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione.
O Marek Falkowski 665 artykułów
Marek Falkowski – Specialist in the field of new technologies and IT security. Author of numerous opinion-forming articles about politics, business and technology. In his daily life he implements IT solutions for the public administration. Expert in the field of data protection with particular focus on personal data and classified information.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.