Wielkanocne zwyczaje ludowe

Świętom Wielkiej Nocy towarzyszy wiele ciekawych, ludowych obrzędów. Niektóre z nich są połączone z tradycją katolicką. Z kolei inne łączą się z wierzeniami starosłowiańskimi. Warto pamiętać, że starosłowiańskim odpowiednikiem świąt Wielkiej Nocy było Jare Święto – występujące w równonoc wiosenną (wyznaczającą moment nadejścia astronomicznej wiosny).

Najciekawsze zwyczaje ludowe

Pucheroki – tradycja wywodząca się z Krakowa. Pucheroki to chłopcy, którzy rankiem w Niedziele Palmową chodzą po okolicznych domach. Są ubrani w kożuchy przekręcone na lewą stronę. Na głowach mają wysokie, stożkowate czapki. Chłopcy życzą mieszkańcom radosnych świąt i recytują różne rymowanki ludowe. Obyczaj jest nadal kultywowany w niektórych podkrakowskich wsiach.

Dziady śmigustne – tradycja wywodząca się z Małopolski. W nocy z niedzieli na Poniedziałek Wielkanocny ludzie przebierają się za dziadów śmigustnych – otulają się słomą i zakładają maski. Przebrane postacie nigdy się nie odzywają, czasem jedynie trąbią w mały blaszany róg. Przechodząc po miejscowości proszą ludność o drobne datki. Zwyczaj ten jest związany z legendą mówiącą, iż wiele wieków temu do małopolskiej wioski przybyli jeńcy Tatarów. Mieli poranione twarze i poucinane języki. Mieszkańcy małej wioski szybko udzielili im pomocy. Od tego czasu wioska nosi nazwę Dobra (leży nieopodal Limanowej).

Przywołówki – to tradycja zapoczątkowana w Inowrocławiu. Odbywa się w pierwszy dzień świąt Wielkanocnych. Tradycja polegała na symbolicznym kojarzeniu młodych par. Chłopcy wspinali się na drzewa i przywoływali młode Panny. Następnie wykupywali je za pomocą drobnych podarunków.

Kurek dyngusowy – starosłowiańska tradycja ludowa. Niegdyś młodzi chłopcy wozili po wsiach młodego koguta (kurka). Ptak był symbolem siły i energii. Kogucik zazwyczaj bardzo głośno piał, ponieważ chłopcy dawali mu do jedzenia ziarno namoczone w alkoholu. Wraz z upływem lat żywego koguta zastąpiły gliniane lub drewniane posążki.

Siuda Baba – starosłowiański obrzęd odprawiany w Poniedziałek Wielkanocny. Był związany z odganianiem zimy. Obecnie za Siudą Babę przebierają się mężczyźni. Zakładają stare, usmolone w sadzy ubrania i chodzą od domu do domu prosząc o datki. Ten widowiskowy obrzęd możemy zobaczyć w Lednicy Górnej (w okolicach Wieliczki). Obrzęd jest związany z legendą, która głosi, że w okolicach znajdowała się kiedyś pogańska świątynia. Przebywała w niej jedna kapłanka, która przez cały rok pilnowała ognia. Co roku w Poniedziałek Wielkanocny wychodziła ze świątyni i szukała swojej zastępczyni.

Prawa autorskie

Wszelkie materiały (w szczególności: artykuły, opowiadania, eseje, wywiady, zdjęcia) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione.
O Marek Falkowski 666 artykułów
Marek Falkowski – Specialist in the field of new technologies and IT security. Author of numerous opinion-forming articles about politics, business and technology. In his daily life he implements IT solutions for the public administration. Expert in the field of data protection with particular focus on personal data and classified information.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.