Ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego

25 lutego 2016 roku uchwalono ustawę o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego, która wejdzie w życie 16 czerwca br. Wcześniej powyższą materię regulował Rozdział 2a ustawy z dnia 6 września 2001 r.  o dostępie do informacji publicznej. Stosowanie przepisów w praktyce dostarczało mnóstwo problemów urzędom na które spadła odpowiedzialność za rozróżnienie zwykłego dostępu do informacji publicznej od jej ponownego wykorzystywania. Krytyka rozwiązań zawartych w przepisach doprowadzała do rządowej inicjatywy wyodrębnienia przepisów o ponownym wykorzystywaniu z ustawy o dostępie do informacji publicznej i uregulowanie tej materii w ustawie o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego.

Ponowne wykorzystywanie informacji publicznej  należy rozumieć jako wykorzystywanie przez osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej informacji sektora publicznego, w celach komercyjnych lub niekomercyjnych innych niż pierwotny publiczny cel, dla którego informacja została wytworzona.

Informacją publiczną jest każda treść lub jej część, niezależnie od sposobu utrwalania, w szczególności w postaci papierowej, elektronicznej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, będącą w posiadaniu min.: jednostek sektora finansów publicznych a także innych państwowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub osób prawnych, utworzonych w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, jeżeli spełniają określone kryteria wynikające z przepisów ustawy, oraz ich związki.

Nie wszystkie instytucje sektora publicznego dotyczy ustawa. Do podstawowych wyłączeń należą: jednostki publicznej radiofonii i telewizji, państwowe i samorządowe instytucje kultury z wyjątkiem bibliotek, archiwów i muzeów.  Przepisy nie dotyczą także uczelni, Polskiej Akademii Naukowej, oraz jednostek naukowych w rozumieniu przepisów ustawy o zasadach finansowania nauki. Nie dotyczy to jednak bibliotek naukowych (chyba że nie są prowadzone przez sektor publiczny), Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej i Państwowego Instytutu Geologicznego.

Każdemu przysługuje prawo do ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego udostępnionych min. w Biuletynie Informacji Publicznej lub na wniosek o ponownym wykorzystaniu. Takie prawo ograniczają przepisy o ochronie informacji niejawnych oraz tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej (ale nie osób pełniących funkcje publiczne) lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Ustawa wymienia także inne wyjątki, min. informacje:

–  których wytwarzanie przez podmioty zobowiązane nie należy do zakresu ich zadań publicznych określonych prawem;

–  powiązanych z depozytami znajdującymi się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, o ile ich właściciele umownie wyłączyli możliwość ich udostępniania lub przekazywania w całości lub w określonym zakresie;

–  do których prawa autorskie i prawa pokrewne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, prawa do baz danych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych, prawa do odmian roślin w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin, prawa własności przemysłowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej  lub prawa własności przemysłowej podlegającego ochronie na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa Unii Europejskiej, przysługują podmiotom innym niż podmioty zobowiązane;

– będących w posiadaniu muzeów państwowych, muzeów samorządowych, bibliotek publicznych, bibliotek naukowych lub archiwów, w przypadku gdy pierwotnym właścicielem autorskich praw majątkowych lub praw pokrewnych były podmioty inne niż podmioty zobowiązane, a czas trwania tych praw nie wygasł.

Podmioty, które są zobowiązane do udostępnienia i przekazania informacji sektora publicznego w celu ponownego wykorzystania publikują na swoich BIP-ach w menu przedmiotowym, zakładce „Ponowne wykorzystanie” min.: warunki ponownego wykorzystania, informację o wysokości oraz zasady określania opłat za ponowne wykorzystanie, jakie środki prawne przysługują w przypadku odmowy wyrażenia zgody na ponowne wykorzystanie czy możliwości prawa sprzeciwu. Jeśli w BIP-e lub centralnym repozytorium informacji publicznej podmiotu nie znajdą się powyższe zasady, traktuje się iż udostępnienie stosuje się bez warunków.

Artykuł 13 ust 1 Ustawy mówi, że informację publiczną udostępnia się lub przekazuje w celu ponownego wykorzystania bezwarunkowo. Jednak podmioty zobowiązane mogą określić swoje zasady w przypadku informacji mających cechy utworu lub przedmiotu praw pokrewnych w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych lub stanowiących bazę danych w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie baz danych, do których przysługują mu autorskie prawa majątkowe lub prawa pokrewne. Warunki mogą dotyczyć obowiązku podania źródła i daty wytworzenia oraz pozyskania, informacji o przetworzeniu a także zakresu odpowiedzialności udostępniającego.

Udostępnienie informacji sektora publicznego do ponownego wykorzystania jest bezpłatne. Podmioty zobowiązane do udostępnienia mogą jednak określić opłaty w sytuacji gdy przygotowanie lub przekazanie informacji pociąga za sobą dodatkowe koszty.

W sytuacji, gdy informacja publiczna:

– nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium;

– została udostępniona w sposób inny i bez określonych warunków ponownego wykorzystania oraz informacji o opłatach;

– gdy będzie wykorzystywana na warunkach innych niż zostały dla tej informacji określone,

składa się wniosek o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego.

Wniosek powinien zawierać min.:

–  nazwę podmiotu zobowiązanego;

–  wnioskodawcę (tym imię i nazwisko lub nazwę oraz adres);

–  wskazanie informacji sektora publicznego, która będzie ponownie wykorzystywana, a jeżeli jest już udostępniona lub przekazana, warunki, na jakich ma być ponownie wykorzystywana, oraz źródło udostępnienia lub przekazania;

–  wskazanie celu ponownego wykorzystywania (komercyjny albo niekomercyjny), w tym określenie rodzaju działalności, w której informacje sektora publicznego będą ponownie wykorzystywane, w szczególności wskazanie dóbr, produktów lub usług;

–  wskazanie formy przygotowania informacji sektora publicznego, a w przypadku postaci elektronicznej, także wskazanie formatu danych;

–  wskazanie sposobu przekazania informacji sektora publicznego, o ile nie została udostępniona lub przekazana w inny sposób, albo sposobu dostępu do informacji gromadzonych w systemie teleinformatycznym.

Wniosek podmiot zobowiązany rozpatruje niezwłocznie, nie później jednak niż 14 dni od otrzymania wniosku. Odmowa wyrażenia zgody na ponowne wykorzystanie  informacji sektora publicznego w sytuacji gdy prawo do ponownego wykorzystania podlega ograniczeniom, ma charakter decyzji administracyjnej.

Reasumując:

– podniesiono do rangi odrębnej ustawy ponowne wykorzystanie informacji publicznej;

– rozszerzono zakres podmiotowy o biblioteki, muzea i archiwa;

– rozszerzono zakres przedmiotowy, już nie tylko informację publiczną można będzie ponownie wykorzystać, ale także całe zasoby instytucji publicznych, co znajduje uzasadnienie w terminologii ustawy, mowa jest o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego a nie informacji publicznej;

– nowe przepisy znoszą  wzór wniosku o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego.

Prawa autorskie

Wszelkie materiały (w szczególności: artykuły, opowiadania, eseje, wywiady, zdjęcia) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione.