Krótka charakterystyka społeczeństwa polskiego

Polska liczy obecnie 38,5 miliona ludności i jest tym samym szóstym krajem w Unii Europejskiej pod względem liczby ludności. Szóste miejsce w Unii zajmuje również pod względem wielkości. Współczynnik dzietności wynosi w naszym kraju nieco ponad 1%, co oznacza, że na sto kobiet w wieku 15-49 lat przypada około 130 urodzonych dzieci. Również skala migracji przerosła prognozy. Jej ujemne saldo powoduje, że przyrost ludności zameldowanej w naszym kraju wynosi rocznie około czterech tysięcy, mimo że rodzi się prawie 400 tysięcy dzieci i o 10 tysięcy mniej osób rocznie umiera.


Jesteśmy obecnie świadkami starzenia się społeczeństwa polskiego. Zabezpieczenia emerytalne absorbują ponad 12% wydatków społecznych. Szacuje się, że w 2035 roku każde 100 osób w wieku produkcyjnym będzie pracować na 32 osoby w wieku poprodukcyjnym. W ostatnich latach odsetek osób w wieku powyżej 65 lat zwiększył się w Polsce o 1/3. Zmniejszył się natomiast udział osób młodych, prawie o 10%. Wiąże się ten fakt przede wszystkim z wydłużeniem średniej długości życia oraz z niską dzietnością. W porównaniu z początkiem lat 90. liczba lat życia dla osób w wieku poprodukcyjnym wydłużyła się o 4,1 roku dla mężczyzn i 4,4 dla kobiet. Obecnie mężczyźni żyją w Polsce średnio 72 lata, kobiety natomiast prawie 81 lat. W Polsce mieszka obecnie ponad dwa tysiące stulatków. Wskaźnik dzietności należy natomiast do najniższych spośród państw UE – średnia dla Unii to 4,4. Niepokojącymi zjawiskami w strukturze rodziny jest też rosnąca liczba urodzeń pozamałżeńskich, zwiększająca się liczba rozwodów, wzrost liczby osób pozostających w związkach nieformalnych i rosnąca liczba rodziców samotnie wychowujących dzieci. Zwiększa się też udział rodzin, w których dwoje małżonków pracuje zawodowo.

Choć widoczne są w ostatnich latach zmiany poziomu życia na lepsze, liczba osób objętych pomocą społeczną wzrasta. Jednym z powodów jest ubóstwo, które dotyczy prawie 700 tysięcy osób. Zasięg ubóstwa relatywnego mierzony jest tzw. stopą ubóstwa, czyli liczbą osób o wydatkach poniżej 50% średnich wydatków gospodarstw domowych. Z danych statystycznych wynika, że zagrożonych relatywnym ubóstwem jest w Polsce ponad 17% polskich gospodarstw. Najwięcej w statystyce ubóstwa (prowadzonej przez Główny Urząd Statystyczny od 2009 roku) jest gospodarstw rolników, rencistów i osób pracujących.

Bezrobocie w Polsce dotyka obecnie 9% społeczeństwa. Niepokojącym zjawiskiem jest zwłaszcza bezrobocie wśród młodzieży. Konsekwencje bezrobocia w wymiarze społecznym i ekonomicznym są bardzo zróżnicowane. Długotrwałe masowe bezrobocie destabilizuje gospodarkę, nie stymuluje popytu i obciąża finansowo pozostałą część społeczeństwa. Wśród polskiego społeczeństwa jest ponad 15,5 miliona osób pracujących, z czego prawie 30% posiada umowy na czas określony. Polska należy do najmniej aktywnych zawodowo krajów Unii. Przy średniej nieco ponad 70% dla Unii, w naszym kraju wynosi ona nieco powyżej 63%. Niski jest w Polsce też wskaźnik zatrudnienia kobiet. W Unii oscyluje on wokół 57%, natomiast w Polsce wynosi 48%. Problem niskiej aktywności zawodowej dotyczy głównie młodych kobiet (25-29 lat) oraz kobiet w wieku przedemerytalnym (55-59 lat). Niższy wskaźnik aktywności zawodowej kobiet w wieku przedemerytalnym ma w Unii jedynie Malta. Należymy natomiast do grupy najbardziej zapracowanych krajów Europy. Mężczyźni pracują średnio 45 godzin tygodniowo, a kobiety 39 godzin. Daje nam to trzecie miejsce wśród 31 krajów europejskich, za Turcją i Macedonią.

W czasach budowania społeczeństwa opartego na wiedzy dynamicznie wzrasta zapotrzebowanie na wysoko wykwalifikowaną kadrę pracowniczą. Bezrobocie wśród osób z wyższym wykształceniem jest z tego względu relatywie niższe niż wśród osób z wykształceniem średnim i podstawowym. W badaniach popytu na pracę, prowadzonych systematycznie przez GUS wynika, że na polskim rynku pracy jest też duże zapotrzebowanie na pracowników w zawodach niewymagających szczególnie wysokich kwalifikacji. Poważnym problemem w Polsce jest natomiast bezrobocie wśród osób z wykształceniem podstawowym. Bez pracy pozostaje też duża część absolwentów szkoły średniej.

Literatura:
1. Kurowska A., Bariery i uwarunkowania aktywności zawodowej młodych matek w Polsce. „Polityka Społeczna” 2010 nr 11-12, s. 11-17.
2. Müller A., Znaczenie udziału wynagrodzeń w PKB dla debaty emerytalnej z 2012 roku. „Polityka Społeczna” 2013 nr 5-6, s. 15-21.
3. Smoder A., Równowaga praca-życie – wybór czy konieczność? „Polityka Społeczna” 2010 nr 4, s. 12-17.
4. Świat współczesny – miscellanea. „Polityka Społeczna” 2010 nr 1, s. 30-31.
5. Świat współczesny – miscellanea. „Polityka Społeczna” 2010 nr 10, s. 30.
6. Świat współczesny – miscellanea. „Polityka Społeczna” 2013 nr 5-6, s. 34-35.

Prawa autorskie

Wszelkie materiały (w szczególności: artykuły, opowiadania, eseje, wywiady, zdjęcia) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione.
O Marek Falkowski 662 artykuły
Marek Falkowski – Specialist in the field of new technologies and IT security. Author of numerous opinion-forming articles about politics, business and technology. In his daily life he implements IT solutions for the public administration. Expert in the field of data protection with particular focus on personal data and classified information.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.