Kleszcz – groźny pasożyt!

Na świecie jest około 800 gatunków kleszczy, z czego w Polsce doliczono się dwudziestu pięciu. Najbardziej u nas pospolity jest „Ixodes ricinus”, nazywany tak ze względu na podobieństwo do nasion rącznika. Wyróżnia go bladoniebieska barwa i średnica około 11 milimetrów. Warto tu dodać, że rozmiary kleszczy występujących w naszym kraju wahają się od około milimetra u larwy, do około 20 milimetrów u samicy z rodzaju Dermacentor.

Do chorób przenoszonych przez kleszcze zalicza się między innymi boreliozę, tularemię, kleszczowe zapalenie mózgu, gorączkę Q i inne. Kleszcze pełnią w tym przypadku rolę biernego przenosiciela zarazków (bakterii, wirusów i pasożytów), jakie otrzymają z krwią zwierząt, na których żerują. Do objawów ogólnych występujących u ludzi, spowodowanych żerowanie kleszczy, zalicza się: bóle głowy, niepokój, przyspieszone tętno, bóle brzucha itp. Czasami dochodzi też do utraty przytomności, a nawet wstrząsu anafilaktycznego i toksykozy, zwanej porażeniem kleszczowym. Reakcja ta może dotyczyć nawet 7% zgonów spowodowanych żerowaniem tych pasożytów na ludziach.

Wbrew powszechnemu mniemaniu, siedliskiem kleszczy nie są wcale drzewa, ale drobne gryzonie lub zwierzyna płowa, mająca nory w miejscach o wysokiej wilgotności powietrza. Dlatego kleszcze mogą zagrażać w wilgotnych lasach i na mokrych pastwiskach, a także na ocienionych drzewami skwerach, i w parkach miejskich – głównie wokół ścieżek, którymi chodzą dzikie zwierzęta. Kleszcze znajdują swe „ofiary” za pomocą różnego rodzaju receptorów, rozmieszczonych na powierzchni ciała. Ważną rolę w poszukiwaniu odpowiedniego żywiciela odgrywa tzw. ogon Hallera, umiejscowiony na stopach pierwszej pary odnóży, która pełni u kleszcza funkcję zmysłu węchu. Głodne kleszcze, widząc żywiciela, wspinają się na gałązki drzew i wymachując odnóżami, szukają na potencjalnej ofierze miejsca pokrytego cienką skórą. Podczas żerowania pasożyt ten wydziela 500 razy więcej śliny niż w czasie spoczynku. Składniki śliny, zapobiegające krzepnięciu krwi, zapewniają jej dopływ do jamy gębowej kleszcza. Najbardziej niebezpieczne są samice, które mogą wypić nawet do 4000 miligramów krwi w trakcie jednego żerowania. Raz zakażony kleszcz staje się nosicielem chorób przez całe swe życie i przekazuje tę cechę potomstwu.

Przed kontaktem z kleszczami może nas uchronić odpowiednie ubranie. Zaleca się więc zakrywanie całego ciała oraz noszenie wysokich butów i jasnych ubrań, na których lepiej widać kleszcza. Przebywając na łonie natury korzystajmy też z koców oraz wybierajmy na miejsce odpoczynku obszary słoneczne i suche. Skuteczną metodą jest odstraszanie kleszczy środkami kosmetycznymi – w formie kremu lub sprayu. Zawsze też po powrocie z lasu, parku czy łąki, należy obejrzeć całe ciało, zwracając szczególną uwagę na pokryte cienką skórą zgięcia stawów, pachy, pachwiny i szyję. Usuwajmy pasożyta pęsetą, chwytając go przy samej skórze i wykręcając. Pozostawienie nawet małego fragmentu w skórze może wywołać stan zapalny, a także zakażenie. W takim wypadku powinniśmy udać się do lekarza. Interwencji lekarza wymaga też pojawiający się wokół miejsca ukąszenia rumień, złe samopoczucie, reakcja alergiczna, gorączka, jakikolwiek niedowład kończyn oraz inne niepokojące objawy.

Źródło: K. Bonenberg, Uwaga! Kleszcze. „Aura” 2010 nr 7, s. 34-35.

Prawa autorskie

Wszelkie materiały (w szczególności: artykuły, opowiadania, eseje, wywiady, zdjęcia) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione.
O Marek Falkowski 660 artykułów
Marek Falkowski – Specialist in the field of new technologies and IT security. Author of numerous opinion-forming articles about politics, business and technology. In his daily life he implements IT solutions for the public administration. Expert in the field of data protection with particular focus on personal data and classified information.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.